News

Milli Məclisdə “Aqrar sahə haqqında” qanun layihəsi müzakirə olunub

Oktyabrın 7-də Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin ictimai dinləmə formatında iclası keçirilib. İclasda birinci oxunuşda olan iki məsələ - “Aqrar sahə haqqında” və “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində, “Kredit ittifaqları haqqında”, “Büdcə sistemi haqqında”, “Fitosanitar nəzarəti haqqında” və “Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə” qanun layihələri  müzakirəyə çıxarılıb.

Komitə sədri Tahir Rzayev iclası açaraq Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin hazırkı dövrdə aqrar sektorun dayanıqlı inkişafını, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsini, kənd təsərrüfatı torpaqlarından istifadənin səmərəliliyini artırmaqla aqrar məhsulların istehsalı və emalı üçün lazımi şəraitin yaradılmasını, məhsuldarlığın yüksəldilməsini başlıca vəzifə kimi qarşıya qoyduğunu vurğulayıb.

O, “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nın təsdiq edildiyini, “Toxumçuluq haqqında” və “Balıqçılıq haqqında” qanunların qəbul edildiyini, “Məhsul şəhadətnaməsi haqqında” qanun layihəsinin müzakirədən keçdiyini söyləyib.

Tahir Rzayev bu gün təqdim olunan “Aqrar sahə haqqında” qanun layihəsinin sözügedən Dövlət Proqramında nəzərdə tutulan tədbirlərdən irəli gələrək hazırlandığını bildirib. O, sənədin  aqrar sahədə dövlət tənzimlənməsi və  dəstəyinin hüquqi, təşkilati, sosial və iqtisadi əsaslarını müəyyən etdiyini deyib. Qeyd edib ki, aqrar sahədə müxtəlif və çoxsaylı qanunlar mövcud olsa da, müasir dövrdə onların sistemləşdirilməsi, bu istiqamətdə vahid qanunvericilik bazasının yaradılması və hüquqi çərçivədə vahid yanaşmanın tətbiqi zəruridir. Bu baxımdan müzakirəyə çıxarılan qanun layihəsi baza qanunu kimi xarakterizə olunur. Qanunun qəbulu ilə “Taxıl haqqında”, “Çayçılıq haqqında”, “Pambıqçılıq haqqında”, “Kənd təsərrüfatı kooperasiyası haqqında” qanunlar ləğv olunur, onların aktual müddəaları yeni qanuna daxil edilir.

Komitə sədri ölkə başçısı tərəfindən həyata keçirilən mühüm tədbirlərin, əldə olunan nəticələrin, imzalanan sənədlərin və qəbul edilən qanunların geniş təşviq olunmasının əhəmiyyətindən danışıb. O, Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII qurultayındakı çağırışını xatırladaraq, Azərbaycan reallıqlarının, ölkədə görülən işlərin və mövcud müsbət ab-havanın daim ictimai müzakirələrdə saxlanılmasının vacibliyini vurğulayıb.

O, görülən işlərin qiymətləndirilməsi üçün, həmçinin bu sahəyə göstərilən diqqət və maraq nəzərə alınaraq, Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarovanın təqdim olunan qanun layihəsinin daha geniş – ictimai dinləmə formatında müzakirə edilməsini məqsədəuyğun hesab etdiyini bildirib. Komitə sədri müzakirələrin belə yüksək səviyyədə təşkilinə göstərdiyi dəstəyə görə parlament sədrinə  minnətdarlığını ifadə edib.

Diqqətə çatdırılıb ki, “Aqrar sahə haqqında” Qanunun məqsədi ölkənin ərzaq təhlükəsizliyini, kənd yerlərinin dayanıqlı inkişafını təmin etmək, məşğulluğu artırmaq, kənddən şəhərə axını azaltmaq, aqrar sahənin rəqabət qabiliyyətini, investisiya cəlbediciliyini və ixrac potensialını yüksəltməkdir. Eyni zamanda, dəstək mexanizminin təkmilləşdirilməsi, insan resurslarının hazırlanması, heyvan və bitki sağlamlığının qorunması, iqtisadi fəaliyyətin  şaxələndirilməsi məsələləri də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Layihədə aqrar sahənin inkişafına dair dövlət siyasətinin formalaşdırılması, dövlət nəzarətinin təşkili və həyata keçirilməsi, dövlət dəstəyinin təmin edilməsi vacib hesab olunur. Qeyd edilib ki, torpaq və su kimi təbii resursların qorunması, ekoloji tarazlığın təmin edilməsi, heyvandarlıq, heyvan sağlamlığı və aqrar xidmətlərin təşkili dövlət orqanlarının birgə fəaliyyətini zəruri edir.

Sonra tədbirdə kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov çıxış edib. O, müzakirəyə təqdim edilən qanun layihəsinin aqrar sahənin, ərzaq təhlükəsizliyinin və kənd yerlərinin dayanıqlı inkişafı, sahənin iqlim dəyişikliklərinə adaptasiyası və torpaqlardan səmərəli istifadə üçün dövlət tənzimləməsi və dəstəyinin hüquqi əsaslarını müəyyən etdiyini bildirib.

Nəzərə çatdırılıb ki, sənəddə 47 əsas anlayış qanun səviyyəsində vahid sistem şəklində təsbit olunur. İlkin emalla sənaye emalı arasındakı sərhəd konkret texnoloji əməliyyatlarla müəyyən edilir.

Daha bir mühüm yenilik dövlət dəstəyi ilə bağlıdır. Belə ki, aqrar məhsul istehsalçıları sahibkarlıq məqsədli fermerlər və ailə-kəndli təsərrüfatlarını əhatə edən digər istehsalçılar olmaqla iki kateqoriyaya ayrılır. Subsidiyadan güzəştli kreditə, sığortadan dövlət-özəl tərəfdaşlığına qədər 12 dəstək aləti ilk dəfə olaraq qanunda təsbit edilir. Bildirilib ki, dəstək informasiya sistemindəki məlumatlar və istehsalçıların reytinqi əsasında göstəriləcək. Layihədə dövlətin aqrar sahədəki 32 istiqamət üzrə vəzifələri müəyyən edilir. Bunların sırasına vergi intizamı və maliyyə şəffaflığı, qeyri-formal məşğulluğun azaldılması, qadınların və gənclərin aqrar fəaliyyətə cəlb edilməsi və sair daxildir.

Nazir bildirib ki, sənəddə torpaq dövlət tərəfindən qorunan əsas istehsal vasitəsi elan olunur. Xırdalanmanın vahid əkin, konsolidasiya və kooperativləşmə yolu ilə azaldılması nəzərdə tutulur. İstifadəyə yararlı torpaqların istifadəsiz saxlanılmasının və əkin yerlərinin yandırılmasının qarşısı alınır. Bununla yanaşı, su itkilərini azaldan suvarma sistemləri, bitki növləri üzrə suvarma normaları və sututarların yaradılması tənzimlənir. Aqrar qanunvericilikdə ilk dəfə iqlim dəyişikliklərinin təsirinin azaldılması və adaptasiya tədbirləri tənzimlənir.

Layihədə kənd yerlərinin inkişafına da xüsusi yer ayrılır. Aqroparklar və aqroklasterlər, logistika infrastrukturu və aqroturizm kompleks yanaşma əsasında tənzimlənir. Bazar, yarmarka, fermer mağazası, səyyar satış yerləri, elektron platformalar kimi satış yerlərinin növləri müəyyən edilir. Aqrar kooperativlərə satış yerləri təşkil etmək hüququ verilir.

Qeyd edilib ki, qanunun qəbulu aqrar sahədə normativ tənzimləmənin vahidləşdirilməsini, dövlət dəstəyinin ünvanlı və şəffaf olmasını, resurslardan səmərəli istifadəni  təmin edəcək.

Müzakirələrdə Milli Məclisin komitə və komissiya sədrləri Siyavuş Novruzov, Sadiq Qurbanov, Eldar İbrahimov, Aqrar siyasət komitəsinin sədr müavini Razi Nurullayev, deputatlar Tahir Mirkişili, Əlibala Məhərrəmzadə, Asif Əsgərov, Vüqar İskəndərov, Aydın Hüseynov, Fatma Yıldırım, Elman Məmmədov, Elman Nəsirov, Rövşən Muradov, Azər Badamov məsələ barədə öz fikirlərini açıqlayıblar.

Tədbirdə iştirak edən Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədr müavini Əli Nəbiyev, Azərpambıq ASC Sabirabad filialının      direktoru Əfras Əsgərov, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru Zəfər Qurbanov, Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədr müavini İlham Bayramov, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədri, “Quş əti, yumurta İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası” İctimai Birliyinin sədri, “Xəmsə M” MMC-nin təsisçisi və direktoru Mürvət Həsənli, Azərbaycan Meyvə və Tərəvəz İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyası İctimai Birliyinin sədri, “Buta Group” MMC-nin təsisçisi Bəşir Quliyev layihə ilə bağlı qeyd və təkliflərini səsləndiriblər.

Çıxışlarda sənədin əhəmiyyəti, gətirdiyi yeniliklər və sahənin gələcək tənzimlənməsi barədə söhbət açılıb. Həmçinin ölkəmizdə kənd təsərrüfatının mövcud vəziyyəti, aqrar sahənin inkişafı və ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində aparılan ardıcıl islahatlara toxunulub. Qanun layihəsinin torpaq və su resurslarından səmərəli istifadə, bərpaolunan enerji, ekoloji tarazlıq, istehsalın davamlılığı, kəndlərin tərəqqisi, eləcə də "yaşıl" texnologiyaların tətbiqi baxımından xüsusi önəm kəsb etdiyi vurğulanıb.

Sonra komitədə “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində, “Kredit ittifaqları haqqında”, “Büdcə sistemi haqqında”, “Fitosanitar nəzarəti haqqında” və “Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı haqqında” qanunlarında dəyişiklik edilməsi barədə” qanun layihəsi birinci oxunuşda nəzərdən keçirilib.

Bildirilib ki, layihə “Aqrar sahə haqqında” qanun layihəsinə uyğun olaraq hazırlanıb və onun normalarının, o cümlədən həmin qanunda istifadə olunan anlayışların müvafiq sahəvi qanunlarda əks etdirilməsi məqsədi daşıyır.

İclasda müzakirəyə çıxarılan hər iki qanun layihəsi birinci oxunuşda Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olunub.

Tədbirdə deputatlar Xanlar Fətiyev, Malik Həsənov, Ağalar Vəliyev, Heydər Əsədov, Nigar Arpadarai, Bədəl Bədəlov, Afət Həsənova, Eyvaz Qurbanov, Vüqar Rəhimzadə, Jalə Əliyeva, İlham Məmmədov, Mahir Süleymanlı, Milli Məclis Aparatı rəhbərinin müavini Şahin Həsənov, parlament Aparatının İqtisadi qanunvericilik şöbəsinin müdiri Məhəmməd Bazıqov, aidiyyəti qurumların nümayəndələri və digər rəsmi şəxslər iştirak ediblər.